Hipermetrop Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
Hipermetrop nedir sorusu, miyopun tam tersi bir durumu tanımlar. Hipermetropide göz küresi normalden kısadır ya da korneanın kırıcılığı yetersizdir; gelen ışık retinanın üzerine değil, arkasına odaklanır.
Bu nedenle net görüntü elde etmek için gözün sürekli uyum (akomodasyon) yapması gerekir. Genç yaşlarda bu uyum gücü yüksek olduğundan kişi iyi görebilir; ancak göz sürekli çalıştığı için yorulur.
Hipermetrop nedir, neden gelişir?
Çoğu kişi hipermetrop olarak doğar. Bebeklikte gözün kısa olması doğaldır; göz büyüdükçe numara azalır ve genellikle okul çağında normale yaklaşır. Bu gerileme yeterli olmazsa hipermetrop kalıcı olur.
- Kalıtım: Ailede hipermetrop öyküsü sıklığı artırır.
- Gözün kısa kalması: Büyüme sırasında göz küresinin beklenen uzunluğa ulaşmaması.
- Korneanın düz olması: Kırıcılığın yetersiz kalması.
- Merceğin yapısı: Göz içi merceğin kırıcılığındaki farklılıklar.
Hipermetrop nedir sorusunun yanıtında belirtiler
- Yakın işlerde çabuk yorulma, gözlerde baskı hissi
- Okuma sonrası baş ağrısı, özellikle alın ve şakak bölgesinde
- Yazıyı uzaklaştırarak okuma isteği
- Akşama doğru artan bulanıklık
- Gözlerde sulanma, kızarıklık ve sık göz ovuşturma
- Çocuklarda okumaktan kaçınma ve dikkat dağınıklığı
Belirtiler numaranın büyüklüğüne değil, kişinin uyum gücüne bağlıdır. Aynı numara genç bir kişide şikâyetsiz seyrederken, kırklı yaşlardaki birinde belirgin zorlanma yaratabilir.
Çocuklarda hipermetrop ve şaşılık
Yüksek hipermetropi olan çocuklarda göz, net görebilmek için aşırı uyum yapar. Bu çaba gözlerin içe kaymasına yol açabilir; buna akomodatif ezotropya denir. Doğru numaralı gözlük verildiğinde kayma çoğu zaman belirgin biçimde düzelir.
Düzeltilmeyen hipermetrop, çocukta göz tembelliğine de neden olabilir. Bu nedenle okul öncesi muayene önemlidir; ayrıntılar göz tembelliği tedavisi ve şaşılık tedavisi sayfalarındadır.
Tanı nasıl konur?
Çocuklarda ve gençlerde gözün uyum gücü gerçek numarayı gizleyebilir. Bu nedenle damla ile yapılan ölçüm (sikloplejik refraksiyon) şarttır; damlasız ölçüm hipermetropi olduğundan düşük gösterir. Muayenede ayrıca göz hizası ve göz dibi değerlendirilir.
Tedavi seçenekleri
Gözlük: İlk ve en güvenli seçenektir. Özellikle çocuklarda tam düzeltme önemlidir.
Kontakt lens: Uygun hijyen koşullarında erişkinlerde tercih edilebilir.
Lazer tedavisi: Numara sabitse ve kornea uygunsa uygulanabilir. Hipermetropta lazerin sınırları miyopa göre daha dardır; karar muayene sonrası verilir. Bilgi için lazer göz ameliyatı sayfasına bakabilirsiniz.
Göz içi mercek: Yüksek numaralarda ya da katarakt varlığında, mercek değişimi ile hem katarakt hem numara düzeltilebilir.
Presbiyopi ile karıştırılmamalı
Kırklı yaşlardan sonra yakını görememe çoğu zaman hipermetrop sanılır. Oysa bu durum presbiyopidir: göz içi merceğin esnekliğini kaybetmesidir ve herkeste görülür. Hipermetropu olan kişilerde presbiyopi belirtileri daha erken başlar; iki durum bir arada bulunabilir.
Hipermetrop nedir, dereceleri ne anlama gelir?
Hipermetrop dioptri (D) ile ölçülür ve numaranın önünde artı işareti bulunur. Kabaca üç gruba ayrılır:
- Düşük hipermetrop (+2 D’ye kadar): Genç kişilerde şikâyet yaratmayabilir; göz uyum yaparak durumu gizler.
- Orta hipermetrop (+2 ile +5 D): Yakın işlerde belirgin zorlanma, baş ağrısı ve akşam bulanıklığı görülür.
- Yüksek hipermetrop (+5 D üzeri): Hem uzak hem yakın bulanıktır. Çocuklarda şaşılık ve göz tembelliği riski yüksektir.
Yüksek hipermetropta göz küresi küçük olduğundan, göz içi basıncının yükselmesine yatkınlık da artabilir. Bu nedenle bu grupta düzenli göz tansiyonu ölçümü önerilir.
Günlük hayatta rahatlamanın yolları
Doğru numaralı gözlük dışında, yakın çalışma düzeninin de şikâyetler üzerinde belirgin etkisi vardır:
- Okuma ve ekran mesafesini kol boyu kadar tutmak
- Yirmi dakikada bir uzağa bakarak gözün uyumunu gevşetmek
- Yeterli ve göze doğrudan gelmeyen aydınlatma kullanmak
- Yazı boyutunu zorlanmadan okunacak düzeye büyütmek
Baş ağrısı ve göz yorgunluğu sürüyorsa numara kontrolü tekrarlanmalıdır; uyum gücü yaşla azaldıkça aynı numara daha fazla şikâyet yaratır. Göz yorgunluğuna yönelik pratik öneriler için göz yorgunluğu yazısına bakabilirsiniz.
Hipermetropta gözlük numarası, kişinin yaşına ve şikâyetine göre kademeli verilebilir; özellikle uzun süre gözlüksüz kalmış erişkinlerde tam düzeltmeye alışmak birkaç hafta sürebilir.
Sık Sorulan Sorular
Hipermetrop yaşla geçer mi? Çocuklukta azalabilir; erişkinde kendiliğinden düzelmez.
Gözlük sürekli mi takılmalı? Numaraya ve şikâyete göre değişir. Çocuklarda genellikle sürekli kullanım istenir.
Yakını iyi görüyorum, hipermetrop olabilir miyim? Evet. Genç yaşta uyum gücü numarayı gizleyebilir.
Kırma kusurları hakkında genel bilgi için American Academy of Ophthalmology kaynağına bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez.
İlginizi çekebilir
Göz sağlığınız için randevu oluşturun
Muayene, tedavi ve ameliyat süreçleriyle ilgili sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.