Retina Lazeri ve Göz İçi İğne Tedavisi

Retina lazeri ve göz içi iğne tedavisi, Op. Dr. Fatih Baltu’nun uyguladığı tedaviler arasındadır. Bu sayfada retina lazerinin hangi hastalıklarda kullanıldığını, göz içi iğne (intravitreal enjeksiyon) tedavisinin nasıl yapıldığını, kaç doz gerektiğini ve sonrasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini bulabilirsiniz.

Retina, gözün arka duvarını kaplayan ve ışığı sinir sinyaline çeviren ince sinir tabakasıdır. Retina hastalıklarının büyük bölümünde tedavinin amacı kaybedilen görmeyi geri getirmek değil, kalan görmeyi korumaktır. Bu nedenle erken tanı belirleyicidir. Günümüzde iki temel yöntem kullanılır: hasarlı veya oksijensiz kalmış retina bölgelerini kontrol altına alan retina lazeri ve göz içine doğrudan ilaç verilen intravitreal enjeksiyon (göz içi iğne).

Retina lazeri hangi durumlarda yapılır?

Retina yırtığı ve dekolman riski

Ani başlayan uçuşan cisimler, şimşek çakması gibi ışık çakmaları veya görme alanında perde inmesi retina yırtığının klasik belirtileridir. Yırtık erken yakalandığında, çevresine uygulanan argon lazer ile yapıştırma (barrage) yapılır ve retina dekolmanı gelişmesi büyük ölçüde önlenir. Bu, göz hekimliğindeki en yüksek getirili acil işlemlerden biridir. Bkz. Retina Yırtığı ve Dekolmanı.

Diyabetik retinopati

Şeker hastalığında retina damarları zarar görür, bazı bölgeler oksijensiz kalır ve göz buna karşılık kırılgan yeni damarlar üretir. Bu damarlar kanayarak ani görme kaybına yol açabilir. Panretinal fotokoagülasyon (PRP) adı verilen yaygın lazer uygulamasıyla oksijensiz alanlar kapatılır ve yeni damar uyarısı ortadan kalkar. Ayrıntı: Diyabetik Retinopati Tedavisi.

Retina damar tıkanıklıkları ve periferik incelmeler

Ven tıkanıklığı sonrası oksijensiz kalan alanlara ve yüksek miyoplarda saptanan riskli retina incelmelerine koruyucu amaçlı lazer uygulanabilir. Sarı nokta bölgesindeki ödemde ise yakma yapmayan micropulse lazer tercih edilir.

Göz içi iğne (intravitreal enjeksiyon) tedavisi

Göz içi iğnede, ilaç doğrudan gözün jel dolu boşluğuna (vitreus) verilir. Böylece ilaç retinaya en yüksek yoğunlukta ulaşır ve vücudun geri kalanı çok az etkilenir. Kullanılan ilaç grupları:

• Anti-VEGF ilaçlar: Yeni damar oluşumunu ve damar sızıntısını baskılar. Yaş tip sarı nokta hastalığı, diyabetik makula ödemi ve damar tıkanıklığına bağlı ödemde ilk tercihtir.
• Kortizon içeren implant ve enjeksiyonlar: Anti-VEGF’e yeterli yanıt alınamayan veya iltihabi bileşeni baskın olan ödemlerde kullanılır. Göz tansiyonu ve katarakt açısından takip gerektirir.
• Antibiyotik ve antiviral enjeksiyonlar: Göz içi enfeksiyonlarının tedavisinde uygulanır.

İğne nasıl yapılır? Korkulacak bir şey var mı?

Hastaların en çok çekindiği işlemlerden biri olmasına rağmen, göz içi iğne ameliyathane şartlarında, birkaç dakika süren ve ağrısız bir uygulamadır:

• Göz ve çevresi povidon iyot ile dezenfekte edilir — enfeksiyonu önleyen en kritik adımdır.
• Uyuşturucu damla ve gerekirse jel uygulanır; göz tamamen hissizleşir.
• Göz kapakları steril bir örtü ve kapak açacağı ile ayrı tutulur.
• Çok ince bir iğne ile, korneanın kenarından yaklaşık 3,5-4 mm geride ilaç verilir.
• Hasta iğneyi görmez; yalnızca kısa süreli bir basınç hissi olur.

İşlem sonrası birkaç saat batma, sulanma ve gözde kum hissi olabilir; gözün beyazında küçük bir kanama görülebilir; bu kanama zararsızdır ve 1-2 haftada kendiliğinden kaybolur. Görüş alanında birkaç gün süren küçük bir hava kabarcığı veya uçuşan cisim görülmesi de normaldir.

Kaç doz iğne gerekir?

Anti-VEGF tedavisi genellikle ayda bir, ardışık 3 doz (yükleme dozu) ile başlar. Sonrasında OCT bulgularına göre iki yaklaşımdan biri seçilir: ihtiyaç halinde tekrar (pro re nata) veya aralıkların kademeli olarak açıldığı “tedavi et ve uzat” protokolü. Önemli olan nokta şudur: şikâyet olmasa bile aralıklar hekimin belirlediğinden uzun tutulmamalıdır. Tedaviye ara verilen gözlerde kazanılan görme hızla kaybedilebilir ve geri kazanılması çoğu zaman mümkün olmaz.

İğne sonrası ne zaman doktora başvurmalı?

Ciddi bir komplikasyon olan endoftalmi (göz içi enfeksiyonu) çok nadirdir (yaklaşık binde bir), ancak erken tanı görmeyi kurtarır. Aşağıdaki belirtilerde aynı gün başvurmalısınız:

• Giderek artan ve ağrı kesiciye yanıt vermeyen göz ağrısı
• Görmede belirgin azalma veya yoğun bulanıklaşma
• Artan kızarıklık ve çapaklanma
• Işığa dayanılmaz hassasiyet

İşlem sonrası ilk gün gözü ovuşturmamak, havuz ve denize girmemek, makyaj yapmamak ve verilen antibiyotikli damlaları düzenli kullanmak enfeksiyon riskini en aza indirir.

Sık Sorulan Sorular

Göze iğne yapılması acıtır mı?

Göz uyuşturucu damla ve jel ile tamamen hissizleştirildiği için işlem sırasında ağrı duyulmaz; yalnızca kısa bir basınç hissedilir. Hasta iğnenin geldiğini görmez. İşlemden sonra birkaç saat batma ve sulanma olabilir.

Göz içi iğne kaç kez yapılır?

Tedavi genellikle ayda bir olmak üzere 3 dozluk bir yükleme ile başlar. Sonrası OCT sonuçlarına göre planlanır; bazı hastalarda aralıklar kademeli olarak 8-12 haftaya kadar açılabilir. Tedavi süresi hastalığın aktifliğine bağlıdır.

İğneye ara verirsem ne olur?

Tedaviye ara verilen gözlerde retina altındaki sıvı ve yeni damarlar tekrar aktifleşir; kazanılan görme hızla kaybedilebilir. Bu kayıp çoğu zaman kalıcıdır. Şikâyetiniz olmasa bile kontrol ve enjeksiyon randevularınızı aksatmayın.

Retina lazeri görmemi bozar mı?

Yaygın lazer (PRP) uygulanan gözlerde gece görmede ve yan görme alanında bir miktar azalma olabilir. Bu, tedavi edilmediğinde gelişecek göz içi kanaması ve kalıcı körlük riskiyle karşılaştırıldığında kabul edilebilir bir bedeldir. Merkezi görmeyi koruyan tedavi lazerdir.

Retina lazeri sonrası ne zaman işe dönebilirim?

Göz bebeği büyütüldüğü için işlem günü bulanık görme ve ışık hassasiyeti olur; o gün araç kullanılmamalıdır. Ertesi gün çoğu hasta normal hayatına döner. Yırtık nedeniyle lazer yapılan hastalarda ağır efor ve darbe riski birkaç hafta sınırlanır.

Uçuşan cisimler ve ışık çakmaları neden önemli?

Ani başlayan uçuşan cisimler ve ışık çakmaları retina yırtığının belirtisi olabilir. Yırtık erken dönemde lazerle kapatılırsa retina dekolmanı ve ameliyat ihtiyacı büyük ölçüde önlenir. Bu şikâyetler aynı hafta içinde muayene gerektirir.

Retina lazeri ve göz içi iğne tedavisi: Özet

Retina lazeri ve göz içi iğne tedavisi ile ilgili kararlar, kişiye özel muayene bulgularına, OCT ve göz anjiyografisi sonuçlarına göre verilir. Aynı hastalıkta bile tutulan bölge ve hastalığın aktifliği tedavi planını değiştirir. Retina tedavileri hakkında sorularınız için Op. Dr. Fatih Baltu ile görüşebilirsiniz. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için göz muayenesi gereklidir.

İlgili Sayfalar

• Diyabetik Retinopati Tedavisi
• Retina Yırtığı ve Dekolmanı
• Sarı Nokta Hastalığı (Makula Dejenerasyonu)
• Micropulse Lazer (SSR) Tedavisi
• Online randevu oluşturun

Ek kaynaklar: Türk Oftalmoloji Derneği, American Academy of Ophthalmology — Anti-VEGF Tedavileri ve Dünya Sağlık Örgütü — Görme Bozukluğu.

Randevu Öncesi Hazırlık

• Muayeneden önce en az 7 gün yumuşak lens, 21 gün sert lens kullanmayı bırakın.
• Varsa önceki göz raporlarınızı, reçetelerinizi ve kullandığınız ilaçların listesini getirin.
• Göz bebeği damlası uygulanacağı için muayene sonrası 4–6 saat araç kullanamazsınız; yanınızda refakatçi bulunsun.
• Muayene günü göz makyajı yapmayın.
• Kronik hastalığınız veya düzenli kullandığınız ilaç varsa mutlaka belirtin.