Excimer Lazer Ameliyatı

Excimer lazer ameliyatı, Op. Dr. Fatih Baltu’nun uyguladığı tedaviler arasındadır. Bu sayfada excimer lazer ameliyatının kimlere uygun olduğunu, hangi yöntemlerle yapıldığını, ameliyat gününde neler yaşandığını ve iyileşme dönemini ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Excimer lazer, halk arasında “lazerle göz çizdirme” olarak bilinen ve gözlük ya da lens bağımlılığını ortadan kaldırmayı amaçlayan bir refraktif cerrahi yöntemidir. İşlemde 193 nanometre dalga boyunda soğuk ultraviyole ışık kullanılır; bu ışın korneadan mikron düzeyinde doku buharlaştırarak korneanın kırıcılığını yeniden şekillendirir. Isı üretmediği için çevre dokulara zarar vermez. Amaç, ışığın retina üzerine tam odaklanmasını sağlayarak miyop, hipermetrop ve astigmat numaralarını ortadan kaldırmak veya belirgin şekilde azaltmaktır.

Excimer lazer ameliyatı kimlere uygundur?

Excimer lazer herkese uygulanabilen bir işlem değildir. Ameliyat kararı, ayrıntılı bir muayene ve ölçüm serisinin sonucuna göre verilir. Genel olarak aranan şartlar şunlardır:

• 18 yaşını doldurmuş olmak ve göz numarasının son bir yıldır değişmemiş olması
• Kornea kalınlığının işlem için yeterli olması (genellikle 500 mikron ve üzeri)
• Kornea topografisinde keratokonus veya keratokonus şüphesi bulunmaması
• Göz tansiyonunun ve göz dibinin normal olması, aktif göz enfeksiyonu bulunmaması
• İleri derecede kuru göz, kontrolsüz diyabet ya da romatizmal hastalık olmaması
• Gebelik ve emzirme döneminde olunmaması

Numara sınırı yönteme ve korneanın yapısına göre değişir. Pratikte -10 diyoptriye kadar miyop, +4 ile +5 diyoptri arası hipermetrop ve 6 diyoptriye kadar astigmat excimer lazerle tedavi edilebilir. Numaranın yüksek, korneanın ince olduğu kişilerde excimer lazer yerine fakik lens veya lens temelli çözümler daha güvenli olabilir.

Ameliyat öncesi hangi testler yapılır?

Excimer lazer öncesi muayene, ameliyatın kendisinden daha belirleyicidir. Bu nedenle en az bir saat süren kapsamlı bir değerlendirme yapılır:

• Kornea topografisi ve tomografisi: Korneanın ön ve arka yüzey haritası çıkarılır, keratokonus riski dışlanır.
• Pakimetri: Kornea kalınlığı ölçülür; lazerin ne kadar doku alabileceği hesaplanır.
• Damlalı (sikloplejik) refraksiyon: Göz bebeği büyütülerek gerçek numara belirlenir; gizli hipermetrop ortaya çıkarılır.
• Göz yaşı testleri: Kuru göz varsa önce tedavi edilir, aksi halde ameliyat sonrası şikâyetler artar.
• Göz dibi muayenesi: Özellikle yüksek miyoplarda retina incelmesi ve yırtık aranır; gerekirse önce retina lazeri uygulanır.
• Göz içi basıncı ölçümü ve göz bebeği çapı değerlendirmesi

Muayeneden önce yumuşak kontakt lens kullananların en az 7 gün, sert (gaz geçirgen) lens kullananların en az 21 gün lense ara vermesi gerekir. Lens korneanın şeklini geçici olarak değiştirdiği için ara verilmediğinde ölçümler yanıltıcı çıkar.

Excimer lazer yöntemleri

LASIK

LASIK, korneanın ön yüzünde ince bir kapakçık (flep) oluşturulup, kapak kaldırıldıktan sonra alttaki dokuya excimer lazer uygulanması esasına dayanır. Kapakçık mikrokeratom bıçağıyla ya da bıçaksız olarak femtosaniye lazer ile hazırlanır. En büyük avantajı konforudur: ağrı neredeyse hiç yoktur ve görme birkaç saat içinde belirgin şekilde düzelir. Ayrıntılar için LASIK göz çizdirme sayfasına bakabilirsiniz.

No-Touch (Trans-PRK) yüzey ablasyonu

No-Touch lazer, korneada hiçbir kesi yapılmadan, göze hiçbir alet değmeden lazerin doğrudan yüzeye uygulandığı yöntemdir. Kapakçık oluşturulmadığı için korneanın biyomekanik dayanıklılığı daha iyi korunur. Kornea kalınlığı sınırda olanlar, sporla veya mesleği gereği darbe riski taşıyanlar (sporcular, askerler, polisler) için tercih edilir. İyileşmesi LASIK’e göre birkaç gün daha uzundur. Detaylar: No-Touch Lazer.

Topografi ve wavefront rehberli uygulamalar

Standart tedavi sadece gözlük numarasını düzeltir. Kişiye özel (custom) tedavilerde ise korneanın kendi haritası veya gözün yüksek dereceli sapmaları (aberasyonlar) lazere aktarılır. Gece görme kalitesi, ışık çevresinde halka görme (halo) ve parlama şikâyetleri açısından daha iyi sonuç verir; özellikle geniş göz bebeğine sahip kişilerde ve daha önce lazer olmuş gözlerde tercih edilir.

Ameliyat günü nasıl geçer?

İşlem iğnesiz, sadece uyuşturucu damla ile yapılır. Hasta ameliyat masasına yatırılır, göz kapakları özel bir aparatla nazikçe açık tutulur. Cihaz göz hareketlerini saniyede yüzlerce kez takip eden bir eye-tracker ile güvenliği sağlar; göz kaysa bile lazer otomatik olarak durur veya konumu düzeltir. Lazerin göze temas süresi göz başına 10-45 saniyedir; iki gözün toplam ameliyat süresi hazırlıkla birlikte 10-15 dakikayı geçmez. İşlem sırasında ağrı hissedilmez; yalnızca hafif bir basınç ve karakteristik bir koku fark edilebilir.

İyileşme süreci

LASIK sonrası ilk birkaç saat sulanma, batma ve ışığa hassasiyet olur; ertesi gün çoğu hasta işine dönebilir. No-Touch yönteminde korneanın en dış tabakası (epitel) kendini yenilerken 2-4 gün boyunca batma ve sulanma sürer; bu dönemde koruyucu kontakt lens takılır ve görme dalgalı olabilir. Her iki yöntemde de:

• İlk gün gözler ovuşturulmaz, gerekirse koruyucu gözlük takılarak uyunur.
• Antibiyotikli ve kortizonlu damlalar hekimin verdiği takvime göre kullanılır.
• Suni gözyaşı en az 1-3 ay düzenli kullanılır; geçici kuruluk en sık görülen yan etkidir.
• Makyaj 1 hafta, havuz ve deniz 2-3 hafta, sauna ve temaslı sporlar 1 ay süreyle ertelenir.
• Güneşte UV korumalı gözlük kullanılır; özellikle yüzey ablasyonu sonrası bu kural önemlidir.

Kontroller genellikle 1. gün, 1. hafta, 1. ay, 3. ay ve 6. ayda yapılır. Görme keskinliğinin tam oturması LASIK’te birkaç gün, No-Touch’ta 3-6 haftayı bulabilir.

Riskler ve gerçekçi beklentiler

Excimer lazer, milyonlarca kez uygulanmış ve uzun dönem sonuçları bilinen bir yöntemdir; ancak her cerrahi gibi riskleri vardır. En sık görülenler geçici kuru göz, gece ışık çevresinde halka görme ve az sayıda hastada numaranın tam sıfırlanmaması nedeniyle tamamlayıcı işlem ihtiyacıdır. Lazerin düzelttiği şey gözün odaklama kusurudur; 40 yaşından sonra ortaya çıkan yakın görme sorununu (presbiyopi) engellemez. Bu yaş grubunda gerekirse monovizyon planlaması veya akıllı lens alternatifi konuşulur.

Sık Sorulan Sorular

Excimer lazer ameliyatı acı verir mi?

İşlem sırasında ağrı hissedilmez; göz uyuşturucu damla ile tamamen hissizleştirilir. LASIK sonrası birkaç saat batma ve sulanma olur. No-Touch yönteminde ise ilk 2-3 gün batma ve ışık hassasiyeti daha belirgindir, ağrı kesici ve koruyucu lens ile kolayca yönetilir.

Excimer lazer sonrası numara geri gelir mi?

Ameliyattan önce numara en az bir yıl sabit ise geri dönüş ihtimali düşüktür. Düzeltilen numara kalıcıdır; ancak çok yüksek numaralı ve genç hastalarda az miktarda geri dönüş (regresyon) olabilir. Bu durumda kornea kalınlığı uygunsa tamamlayıcı bir lazer uygulanabilir.

Kaç numaraya kadar lazer yapılabilir?

Genel olarak -10 diyoptriye kadar miyop, +5 diyoptriye kadar hipermetrop ve 6 diyoptriye kadar astigmat tedavi edilebilir. Asıl belirleyici olan numara değil kornea kalınlığı ve topografi sonucudur; ince korneada düşük numara bile uygun olmayabilir.

İki göz aynı gün ameliyat edilir mi?

Evet, standart uygulama iki gözün aynı seansta ameliyat edilmesidir. Bu hem iyileşme süresini kısaltır hem de iki göz arasında geçici numara farkı oluşmasını önler.

Ameliyattan sonra ne zaman işe dönebilirim?

LASIK sonrası ertesi gün masa başı işe dönmek mümkündür. No-Touch yönteminde 3-5 gün istirahat önerilir. Tozlu, dumanlı veya darbe riski olan işlerde çalışanların hekimleriyle ayrıca görüşmesi gerekir.

Lazer ameliyatı gözü kör eder mi?

Excimer lazer korneanın yüzeyel tabakalarında çalışır; görme siniri ve retinaya temas etmez. Uygun hasta seçimi yapıldığında körlüğe yol açan bir komplikasyon bildirilmemiştir. En önemli güvenlik adımı, ameliyat öncesi topografi ile keratokonus riskinin dışlanmasıdır.

Excimer lazer ameliyatı: Özet

Excimer lazer ameliyatı ile ilgili kararlar, kişiye özel muayene bulgularına göre verilir. Kornea haritası, kalınlık ölçümü ve göz dibi değerlendirmesi yapılmadan hangi yöntemin uygun olduğu söylenemez. Excimer lazer ameliyatı hakkında sorularınız için Op. Dr. Fatih Baltu ile görüşebilirsiniz. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için göz muayenesi gereklidir.

İlgili Sayfalar

• LASIK Göz Çizdirme
• No-Touch Lazer
• Keratokonus Tedavisi
• Akıllı Lens (Trifokal)
• Online randevu oluşturun

Ek kaynaklar: Türk Oftalmoloji Derneği, American Academy of Ophthalmology — LASIK ve Dünya Sağlık Örgütü — Görme Bozukluğu.

Randevu Öncesi Hazırlık

• Muayeneden önce en az 7 gün yumuşak lens, 21 gün sert lens kullanmayı bırakın.
• Varsa önceki göz raporlarınızı, reçetelerinizi ve kullandığınız ilaçların listesini getirin.
• Göz bebeği damlası uygulanacağı için muayene sonrası 4–6 saat araç kullanamazsınız; yanınızda refakatçi bulunsun.
• Muayene günü göz makyajı yapmayın.
• Kronik hastalığınız veya düzenli kullandığınız ilaç varsa mutlaka belirtin.