Diyabetik Retinopati Tedavisi

Diyabetik retinopati, şeker hastalığının retinadaki küçük damarlara zarar vermesiyle ortaya çıkar. Çalışma çağındaki yetişkinlerde önlenebilir körlüğün en sık nedenlerinden biridir. Hastalık erken evrede belirti vermez; görme bozulduğunda çoğu zaman ilerlemiş olur. Bu nedenle diyabeti olan her kişinin, şikâyeti olmasa bile düzenli göz muayenesi yaptırması gerekir.

Diyabetik retinopati evreleri

• Proliferatif olmayan (erken) evre: Damarlarda mikroanevrizmalar, küçük kanamalar ve sızıntılar görülür.
• Proliferatif (ileri) evre: Beslenemeyen retina yeni ve kırılgan damarlar üretir. Bu damarlar göz içine kanayabilir, retinayı çekerek dekolmana yol açabilir.
• Diyabetik maküla ödemi: Her evrede görülebilir; merkezi görmeyi sağlayan makulada sıvı birikir ve görme bulanıklaşır.

Belirtiler

• Bulanık veya dalgalı görme
• Görüşte koyu lekeler, uçuşan cisimler
• Gece görmede zorluk, renklerin soluk görünmesi
• Göz içi kanamada ani görme kaybı

Ne sıklıkla göz muayenesi olmalıyım?

Tip 2 diyabette tanı konduğu anda, tip 1 diyabette ise tanıdan birkaç yıl sonra ilk göz dibi muayenesi yapılmalı, sonrasında en az yılda bir tekrarlanmalıdır. Retinopati saptanan hastalarda kontrol aralığı kısalır. Hamilelik diyabetik retinopatiyi hızlandırabileceği için diyabetli annelerde gebelikte ek kontrol gerekir.

Tanı yöntemleri

Göz bebeği büyütülerek yapılan göz dibi muayenesi, OCT ile maküla ödeminin ölçülmesi ve gerektiğinde anjiyografi ile damar sızıntılarının haritalanması tanının temelidir.

Tedavi seçenekleri

Göz içi ilaç (anti-VEGF) enjeksiyonu

Maküla ödeminde ilk tercih edilen tedavidir. Sızıntıyı azaltır, görme kalitesini korur ve çoğu hastada iyileştirir.

Lazer fotokoagülasyon

İleri evrede yeni damar oluşumunu durdurmak için retinanın çevresine lazer uygulanır (panretinal fotokoagülasyon). Amaç kanama ve dekolman gibi ağır komplikasyonları önlemektir.

Vitrektomi cerrahisi

Temizlenmeyen göz içi kanaması veya retinayı çeken zarlar varsa göz içi jel ve kan cerrahi olarak temizlenir.

Önlemenin en etkili yolu

Kan şekeri (HbA1c), kan basıncı ve kolesterolün hedef değerlerde tutulması retinopati riskini belirgin şekilde azaltır. Diyabet ve göz sağlığı hakkında pratik öneriler için diyabet ve göz sağlığı yazımıza göz atabilirsiniz.

Diyabetik göz hastalığında uygulanan işlemler

Oksijensiz kalan retina bölgelerinin kapatılması ve sarı nokta ödeminin tedavisi için retina lazeri ve göz içi iğne tedavisi uygulanır. Ödemin hafif-orta düzeyde olduğu gözlerde, retinada iz bırakmayan micropulse lazer iğne sayısını azaltmak için kullanılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Şekerim kontrol altında, yine de göz muayenesi gerekir mi?

Evet. İyi kontrol riski azaltır ama sıfırlamaz. Diyabet süresi uzadıkça risk artar; yıllık muayene tüm diyabet hastaları için önerilir.

Diyabetik retinopati tamamen iyileşir mi?

Oluşmuş hasarın bir kısmı kalıcı olabilir. Ancak zamanında yapılan tedaviyle ilerleme durdurulur ve ciddi görme kaybının büyük çoğunluğu önlenebilir.

Diyabetliler katarakt ameliyatı olabilir mi?

Olabilir. Ameliyat öncesi retinanın ve maküla ödeminin değerlendirilmesi, gerekiyorsa önce tedavi edilmesi sonucu olumlu etkiler.

Lazer tedavisi görmeyi geri getirir mi?

Lazerin temel amacı mevcut görmeyi korumak ve ağır komplikasyonları önlemektir. Görme artışı her hastada beklenmez.

Hamilelik ve Diyabetik Retinopati

Hamilelik diyabetik retinopatiyi hızlandırabilir. Diyabeti olan ve gebelik planlayan kadınların gebelik öncesinde ve gebelik süresince göz dibi muayenesi yaptırması önerilir. Gebelik diyabeti ise genellikle retinopatiye yol açmaz.

Diyabetik Retinopatide Takip Aralıkları

Retinopati bulgusu olmayan diyabet hastalarında yılda bir muayene yeterlidir. Retinopati saptandığında evresine göre kontrol aralıkları birkaç aya kadar kısaltılır. Maküla ödemi için göz içi ilaç tedavisi alan hastalarda takip, tedavi planına göre daha sık yapılır.

Diyabetik retinopati: Bu Sayfada Neler Var?

Bu sayfada diyabetik retinopati hakkında aşağıdaki konuları ele aldık:

• Diyabetik retinopati evreleri
• Belirtiler
• Ne sıklıkla göz muayenesi olmalıyım?
• Tanı yöntemleri
• Tedavi seçenekleri
• Önlemenin en etkili yolu
• Hamilelik ve Diyabetik Retinopati

Kısaca özetlemek gerekirse diyabetik retinopati için işlem süresi Enjeksiyon / Lazer: 10-20 Dk, anestezi türü Damla (lokal), iyileşme süresi Aynı gün olarak planlanır; bu süreler kişiden kişiye değişebilir ve muayenede netleşir.

Diyabetik retinopati planlanmadan önce göz numarası, kornea yapısı, göz tansiyonu ve göz dibi ayrıntılı olarak değerlendirilir. Tedavi kararı, muayene bulguları ve beklentileriniz birlikte ele alınarak Op. Dr. Fatih Baltu ile birlikte verilir. Sorularınız için online randevu oluşturabilir ya da muayeneye gelirken sayfamızdan hazırlık bilgilerine ulaşabilirsiniz.

İlgili Sayfalar

• Retina Yırtığı ve Dekolmanı
• Kuru Göz Tedavisi
• Sarı Nokta Hastalığı (Makula Dejenerasyonu)
• Online randevu oluşturun

Ek kaynaklar: Türk Oftalmoloji Derneği, American Academy of Ophthalmology — Eye Health ve Dünya Sağlık Örgütü — Görme Bozukluğu.

Randevu Öncesi Hazırlık

• Muayeneden önce en az 7 gün yumuşak lens, 21 gün sert lens kullanmayı bırakın.
• Varsa önceki göz raporlarınızı, reçetelerinizi ve kullandığınız ilaçların listesini getirin.
• Göz bebeği damlası uygulanacağı için muayene sonrası 4–6 saat araç kullanamazsınız; yanınızda refakatçi bulunsun.
• Muayene günü göz makyajı yapmayın.
• Kronik hastalığınız veya düzenli kullandığınız ilaç varsa mutlaka belirtin.