Retina Yırtığı ve Dekolmanı

Retina dekolmanı, gözün arka duvarını döşeyen ışığa duyarlı tabaka olan retinanın bulunduğu yerden ayrılmasıdır. Acil tedavi gerektiren bir durumdur; ne kadar erken müdahale edilirse görmenin korunma şansı o kadar yüksektir. Dekolman çoğunlukla bir retina yırtığı ile başlar; yırtık erken yakalanırsa basit bir lazer işlemiyle dekolman gelişmeden önlenebilir.

Uyarı işaretleri — aynı gün muayene olun

• Gözde ani ışık çakmaları (flaş)
• Uçuşan cisimlerde (sinek, örümcek ağı) ani artış
• Görme alanının bir kenarından perde veya gölge inmesi
• Düz çizgilerin eğri görünmesi, merkezi görmede bozulma

Bu belirtiler ağrısızdır; bu yüzden ertelenmesi kolaydır. Lütfen beklemeyin.

Kimler risk altında?

• Yüksek miyopu olanlar
• Daha önce göz ameliyatı (örneğin katarakt) geçirenler
• Göze darbe alanlar
• Diğer gözünde ya da ailesinde retina dekolmanı olanlar
• Retinada zayıf (lattice) alanları bulunanlar

Tanı

Göz bebeği büyütülerek retinanın en uç kısımlarına kadar ayrıntılı göz dibi muayenesi yapılır. Göz içi kanama nedeniyle retina görülemiyorsa göz ultrasonu kullanılır. OCT, makulanın etkilenip etkilenmediğini gösterir.

Tedavi

Retina yırtığında: lazer veya dondurma tedavisi

Dekolman gelişmemiş yırtıklar argon lazer ya da kriyoterapi ile çevrelenerek retina yapıştırılır. İşlem ayaktan, birkaç dakikada yapılır.

Retina dekolmanında: cerrahi

• Pnömatik retinopeksi: Uygun seçilmiş hastalarda göz içine gaz verilip yırtık kapatılır.
• Skleral çökertme (çevresel bant): Gözün dış duvarına silikon bant yerleştirilerek retina desteklenir.
• Vitrektomi: Göz içindeki jel alınır, retina yerine yatırılır ve gaz ya da silikon yağ ile desteklenir.

Gaz kullanılan ameliyatlardan sonra belirli bir baş pozisyonunda durmak ve gaz göz içindeyken uçak yolculuğundan kaçınmak gerekir.

Yırtık erken yakalanırsa ameliyat gerekmeyebilir

Retina yırtığı dekolman gelişmeden yakalandığında, çevresine uygulanan argon lazerle yapıştırılır ve büyük bir ameliyat önlenir. Bu işlemin ayrıntıları ve sonrasında dikkat edilmesi gerekenler için retina lazeri ve göz içi iğne tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Uçuşan cisimler her zaman tehlikeli midir?

Hayır; çoğu yaşa bağlı ve zararsızdır. Ancak aniden başlayan veya birden artan uçuşan cisimler, özellikle ışık çakmaları eşlik ediyorsa, retina yırtığını dışlamak için aynı gün muayene gerektirir.

Retina dekolmanı kendiliğinden düzelir mi?

Hayır. Retina dekolmanı tedavi edilmezse genellikle ilerler ve kalıcı görme kaybına yol açabilir.

Ameliyattan sonra görme tamamen düzelir mi?

Makula ayrılmadan yapılan tedavilerde sonuçlar çok daha iyidir. Makula etkilendiyse iyileşme aylar sürebilir ve görme kısmen geri gelebilir.

Yüksek miyoplar ne yapmalı?

Yüksek miyopu olanların, belirti olmasa da düzenli olarak genişletilmiş göz dibi muayenesi yaptırması önerilir.

Ameliyat Sonrası Baş Pozisyonu

Göze gaz verilen ameliyatlardan sonra, gaz kabarcığının yırtığa baskı yapabilmesi için belirli bir baş pozisyonunda durulması istenir. Pozisyon ve süre yırtığın yerine göre hekim tarafından belirlenir. Gaz göz içindeyken uçak yolculuğu ve yüksek rakıma çıkış tehlikelidir; gaz tamamen emilene kadar beklenmelidir.

Retina Dekolmanında Erken Başvurunun Önemi

Retina dekolmanında sonucu belirleyen en önemli etken, görme merkezinin (makula) ayrılıp ayrılmadığıdır. Makula yerindeyken yapılan tedavilerde görmenin korunma şansı çok daha yüksektir. Bu nedenle ışık çakmaları, uçuşan cisimlerde ani artış veya görme alanında gölge fark ettiğinizde aynı gün göz muayenesi olmalısınız.

Retina dekolmanı: Bu Sayfada Neler Var?

Bu sayfada retina dekolmanı hakkında aşağıdaki konuları ele aldık:

• Uyarı işaretleri — aynı gün muayene olun
• Kimler risk altında?
• Tanı
• Tedavi
• Ameliyat Sonrası Baş Pozisyonu
• Retina Dekolmanında Erken Başvurunun Önemi

Kısaca özetlemek gerekirse retina dekolmanı için işlem süresi Lazer: 10 Dk / Cerrahi: 1-2 Sa, anestezi türü Lokal / Genel, iyileşme süresi Yönteme göre olarak planlanır; bu süreler kişiden kişiye değişebilir ve muayenede netleşir.

Retina dekolmanı planlanmadan önce göz numarası, kornea yapısı, göz tansiyonu ve göz dibi ayrıntılı olarak değerlendirilir. Tedavi kararı, muayene bulguları ve beklentileriniz birlikte ele alınarak Op. Dr. Fatih Baltu ile birlikte verilir. Sorularınız için online randevu oluşturabilir ya da muayeneye gelirken sayfamızdan hazırlık bilgilerine ulaşabilirsiniz.

İlgili Sayfalar

• Diyabetik Retinopati Tedavisi
• Kuru Göz Tedavisi
• Sarı Nokta Hastalığı (Makula Dejenerasyonu)
• Online randevu oluşturun

Ek kaynaklar: Türk Oftalmoloji Derneği, American Academy of Ophthalmology — Eye Health ve Dünya Sağlık Örgütü — Görme Bozukluğu.

Ameliyat sonrası pozisyon neden önemli?

Retina dekolmanı cerrahisinde göz içine gaz verildiyse, hastadan belirli bir baş pozisyonunu koruması istenir. Gaz kabarcığı yukarı doğru yükselerek retinayı yerine iter; bu nedenle başın doğru açıda tutulması iyileşmenin bir parçasıdır.

Pozisyon süresi ve şekli, yırtığın yerine göre belirlenir ve hekim tarafından tarif edilir. Gaz tamamen çözünene kadar uçak yolculuğu ve yüksek rakıma çıkmak sakıncalıdır; basınç değişimi gazın genleşmesine ve göz içi basıncının tehlikeli biçimde yükselmesine yol açabilir.

Randevu Öncesi Hazırlık

• Muayeneden önce en az 7 gün yumuşak lens, 21 gün sert lens kullanmayı bırakın.
• Varsa önceki göz raporlarınızı, reçetelerinizi ve kullandığınız ilaçların listesini getirin.
• Göz bebeği damlası uygulanacağı için muayene sonrası 4–6 saat araç kullanamazsınız; yanınızda refakatçi bulunsun.
• Muayene günü göz makyajı yapmayın.
• Kronik hastalığınız veya düzenli kullandığınız ilaç varsa mutlaka belirtin.