Arpacık ve Şalazyon Tedavisi

Mersin arpacık tedavisi için başvuran hastaların önemli bir kısmı aslında iki farklı durumdan birini yaşar: arpacık (hordeolum) ya da şalazyon. İkisi de göz kapağında şişlik yapar, bu yüzden sık karıştırılır; ancak nedenleri ve tedavileri birbirinden farklıdır.

Arpacık, göz kapağı kenarındaki yağ bezinin ani iltihaplanmasıdır: kırmızı, ağrılı ve sıcak bir şişlik olarak başlar. Şalazyon ise tıkanan bir yağ bezinin zamanla oluşturduğu, genellikle ağrısız ve sert bir kitledir.

Arpacık neden olur?

Göz kapağı kenarında, kirpik diplerinde bulunan bezlerin ağzı tıkandığında ve bakteri çoğaldığında arpacık gelişir. Şu durumlar sıklığı artırır:

• Gözleri kirli ellerle ovuşturmak
• Makyajı tam temizlememek, eski göz makyajı ürünleri kullanmak
• Kapak kenarı iltihabı (blefarit) ve kepeklenme
• Kontakt lens hijyenine dikkat etmemek
• Uzun süren stres, uykusuzluk ve bağışıklığın zayıfladığı dönemler

Arpacık ile şalazyon nasıl ayrılır?

Arpacıkta ağrı belirgindir, şişlik kızarıktır ve genellikle birkaç gün içinde ya kendiliğinden boşalır ya da geriler. Şalazyonda ağrı çoğu zaman yoktur; kapak içinde nohut büyüklüğünde sert bir kitle haftalarca durabilir. Tedavi yaklaşımı da bu ayrıma göre değişir.

Mersin arpacık tedavisi nasıl yapılır?

İlk basamak çoğu zaman cerrahi değildir. Günde birkaç kez, 10-15 dakika uygulanan ılık kompres bezin ağzını açmaya yardımcı olur. Kapak kenarı temizliği bu süreçte en az kompres kadar önemlidir.

İltihap belirginse hekimin uygun göreceği antibiyotikli damla veya pomat eklenebilir. Antibiyotik kullanımı kararı muayeneye dayanır; her arpacık antibiyotik gerektirmez.

Şalazyon haftalarca geçmiyor, büyüyor ya da görmeyi ve göz kapağının şeklini etkiliyorsa küçük bir cerrahi işlemle boşaltılır. İşlem lokal anestezi ile yapılır, genellikle 15-20 dakika sürer ve aynı gün eve dönülür.

Nelerden kaçınmak gerekir?

Arpacığı sıkmak, patlatmaya çalışmak ya da iğne benzeri aletlerle müdahale etmek iltihabın çevre dokulara yayılmasına yol açabilir. Bu dönemde göz makyajı yapılmamalı ve kontakt lens kullanılmamalıdır.

Tekrarlayan arpacık ve şalazyonların arkasında çoğu zaman kronik kapak kenarı iltihabı ya da kuru göz bulunur. Bu durumda tek tek şişlikleri tedavi etmek yeterli olmaz; altta yatan sorunun düzenli bakımla kontrol altına alınması gerekir.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Şişlik birkaç haftada geçmiyorsa, hızla büyüyorsa, görmeyi etkiliyorsa, kapağın tamamına yayılan bir kızarıklık ve ateş eşlik ediyorsa ya da aynı bölgede tekrar tekrar oluşuyorsa muayene gereklidir. Göz kapağındaki her kitle iyi huylu değildir; uzun süre geçmeyen ve alışılmadık görünen lezyonlar değerlendirilmelidir. Acil sayılabilecek belirtiler için acil göz belirtileri sayfasına bakabilirsiniz.

Göz kapağı bakımı: tekrarı önlemenin yolu

Arpacık ve şalazyonun tekrarlamasını önlemenin en etkili yolu, göz kapağı kenarının düzenli bakımıdır. Bu bakım birkaç dakikalık ama süreklilik isteyen bir alışkanlıktır.

• Ilık kompres: Temiz bir bezi ılık suyla ıslatıp kapak üzerinde 10 dakika bekletmek, bezlerdeki yağın akışkanlığını artırır.
• Kapak kenarı temizliği: Kompres sonrası kirpik dipleri, hekimin önerdiği temizleyici ya da seyreltilmiş bebek şampuanı ile nazikçe silinir.
• Makyaj hijyeni: Göz makyajı her gün tamamen temizlenmeli, maskara ve eyeliner gibi ürünler üç aydan uzun süre kullanılmamalıdır.
• Ekran molaları: Uzun ekran kullanımı göz kırpmayı azaltır ve kapak bezlerinin çalışmasını bozar; düzenli molalar bu yükü hafifletir.

Kapak kenarı iltihabı olan kişilerde bu bakım tedavinin kendisidir; bırakıldığında şikâyetler çoğu zaman geri döner. Göz sağlığını korumaya yönelik diğer öneriler için evde göz testleri sayfasına bakabilirsiniz.

Çocuklarda arpacık

Arpacık çocuklarda da sık görülür ve genellikle aynı yaklaşımla tedavi edilir. Çocuklarda tekrarlayan kapak şişlikleri varsa, göz kırpma alışkanlığı ve altta yatan bir görme sorunu açısından değerlendirme yapmak yerinde olur. Çocuğun gözünü ovuşturmasını engellemek ve el hijyeni, tedavinin önemli bir parçasıdır.

Sık Sorulan Sorular

Arpacık bulaşıcı mıdır? Arpacığın kendisi bulaşıcı değildir, ancak eldeki bakteriler diğer göze taşınabilir. El hijyeni önemlidir.

Kaç günde geçer? Basit bir arpacık genellikle 1-2 hafta içinde geriler. Şalazyon daha uzun sürebilir ve bazen cerrahi boşaltma gerektirir.

Ameliyat izi kalır mı? Boşaltma çoğunlukla kapağın iç yüzünden yapılır; dışarıdan görünür bir iz beklenmez.

Mersin arpacık tedavisi için muayene

Şişliğin arpacık mı şalazyon mu olduğu, cerrahi gerekip gerekmediği ve tekrarlamanın altında yatan neden muayene ile belirlenir. Op. Dr. Fatih Baltu, göz kapağı hastalıklarının tanı ve tedavisini Mersin Vizyon Göz Hastanesi’nde yürütmektedir.

Klinik Akdeniz ilçesinde, Çetinkaya AVM karşısındadır. Randevu için 0532 549 08 08 numarasından ulaşabilir, yol tarifi için kliniğe ulaşım sayfasına bakabilirsiniz. Göz kapağı hastalıkları hakkında genel bilgi için American Academy of Ophthalmology kaynağına da göz atabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez.

Randevu Öncesi Hazırlık

• Muayeneden önce en az 7 gün yumuşak lens, 21 gün sert lens kullanmayı bırakın.
• Varsa önceki göz raporlarınızı, reçetelerinizi ve kullandığınız ilaçların listesini getirin.
• Göz bebeği damlası uygulanacağı için muayene sonrası 4–6 saat araç kullanamazsınız; yanınızda refakatçi bulunsun.
• Muayene günü göz makyajı yapmayın.
• Kronik hastalığınız veya düzenli kullandığınız ilaç varsa mutlaka belirtin.